montessori w pigułce

DZIECKO I JEGO ROZWÓJ
Każde dziecko jest inne, dlatego powinno rozwijać się według stworzonych przez siebie – czyli przez swoje możliwości i umiejętności – indywidualnych planów rozwojowych. Okres od urodzenia do 6 lat, to okres budowania inteligencji i charakteru dziecka, czyli podstaw.
POJĘCIA MONTESSORI
Polaryzacja uwagi to głębokie i długotrwałe zainteresowanie jednym przedmiotem lub jedną czynnością. skłaniające do wnikliwego długotrwałego ich poznawania  i wielokrotnego powtarzania wykonywanych czynności. Jest to proces, któremu jako dorośli możemy tylko towarzyszyć ze zdumieniem, stwarzając mu optymalne warunki. To klucz pedagogiki montessoriańskiej.
Wrażliwa faza to szczególny moment w życiu dziecka, kiedy jego umysł jest otwarty i chłonny na opanowanie danej umiejętności lub czynności (np. przekręcanie się niemowlaka z pleców na brzuszek, zakładanie butów). Czyli, jeśli dziecko uczy się czegoś w odpowiednim momencie, jest to niezwykle efektywne.
Chłonny umysł. Do trzeciego roku życia dziecko nieświadomie gromadzi wiedzę i doświadczenia z otaczającego świata, aby później je porządkować, nadal gromadząc nowe spostrzeżenia. Trwale i całościowo rejestruje w podświadomości wszystkie informacje.  Jest to okres największych możliwości uczenia się, okres chłonnego umysłu.
Praca. Radość jaką dziecko czerpie z codziennej, zrytualizowanej, skoncentrowanej pracy, jest zupełnie inna niż u dorosłego. Dorosły przez pracę chce osiągnąć cel i kończy ją, kiedy go osiągnie lub poczuje zmęczenie. Dziecko przeciwnie, powtarza daną czynność wielokrotnie (np. otwiera i zamyka puste słoiczki 47 razy).
Zabawa i fantazja u dziecka oraz podkreślenie jego wolności, to charakterystyczne elementy wychowawcze w metodzie Marii Montessori. Zabawa i fantazja stanowią najważniejszą dziedzinę życia dziecka, a zapewnienie dziecku wolności jest najważniejszą zasadą metody.
ZASADY MONTESSORI
Zasada wolności wyboru.
- Możliwość swobodnego wyboru przez dziecko materiału do ćwiczeń i zabawy, miejsca i czasu pracy. Zasada ta umożliwia samodzielną aktywność  dziecka zgodną z jego fazami rozwoju i potrzebami. Jest ograniczona tylko porami posiłków i odpoczynku poobiedniego.
Zasada porządku.
- Dopełnia zasadę wolności, wyraża się w tym, że każdy przedmiot ma swoje miejsce w Sali, dziecko wie, że ma odnieść przedmiot tam skąd go wzięło. Każde dziecko ma swoje miejsce (krzesełko, leżak, szufladę, ręcznik itd.) I wie, co do niego należy.
Zasada ograniczenia
- Dzieci mogą robić to, co je interesuje, ale nie jest to samowola. Istnieją zasady, dla przykładu: każdy rodzaj ‘pomocy Montessori’ jest tylko w jednym egzemplarzu i trzeba go stosować zgodnie z jego przeznaczeniem, nie można innym przeszkadzać, niszczyć.
Zasada własnego działania i powtarzania
- Typowy dla nabywania nowych umiejętności jest fenomen powtarzania. Jeżeli dziecko ma potrzebę wielokrotnego powtarzania czynności – akceptujemy to.
Zasada samokontroli
– ‘Pomoce Montessori’ są tak skonstruowane, że pozwalają dzieciom samodzielnie stwierdzić, czy daną pracę wykonały dobrze czy źle.
 
RODZAJE LEKCJI MONTESSORI
Lekcja indywidualna ma na celu prezentację ‘pomocy Montessori’, sposobu korzystania z niej.
1. Opiekun prezentuje w ciszy sposób pracy z materiałem, podaje nazwę.
2. Dziecko naśladuje opiekuna w jego obecności.
3. Dziecko pracuje z ‘pomocą Montessori’  tak długo, jak ma na to ochotę, opiekun dyskretnie obserwuje jego pracę.
Lekcja trójstopniowa.
1. Nazywanie – „To jest…”,
2. Ćwiczenie – „Daj mi …”, „Pokaż …”,  „Przynieś …”,
3. Kontrola – opiekun pyta dziecko: „Co to jest?”
Lekcja ciszy. To chwile, kiedy na znak opiekuna (wcześniej wspólnie umówiony, np.: włączenie spokojnej muzyki, zasłonięcie rolet, itp.) dzieci przerywają swoje czynności i wyciszają się. Ta umiejętność będzie im niebywale przydatna w życiu dorosłym.
Lekcja chodzenia po elipsie (linii) z akompaniamentem muzyki. Wspiera rozwój ruchowy dzieci, kształci poczucie równowagi, koordynacji ruchów całego ciała.
OPIEKUN MONTESSORI
Opiekun Montessori obserwuje dzieci, podąża za indywidualnym tokiem rozwoju każdego z nich. Zauważa pojawiające się fazy wrażliwe. Rola opiekuna polega na prezentacji pomocy montessoriańskiej, zabawy czy ćwiczenia wspomagającego rozwój umiejętności, którą w danym momencie fascynuje się dziecko. Ma całkowity szacunek do dziecka, używa niekolokwialnego języka, wspiera je, podąża, kiedy trzeba jest konsekwentny. Aby być prawdziwym nauczycielem montessori nie wystarczy ukończony kurs, należy zacząć od zmiany siebie, swoich postaw i swojego nastawienia do pracy z dzieckiem. Trzeba wyzbyć się chęci dominowania nad dzieckiem a skupić się na jego potrzebach.